Bijen en de Aziatische reuzenhoornaar
Japanse honingbijen staan bekend om hun verdediging tegen de Aziatische reuzenhoornaar (Vespa mandarinia), een insect vele malen groter dan de honingbij.
Indien een Aziatische reuzenhoornaar een bijenkorf van Japanse honingbijen nadert, laat hij een specifiek feromoon los als jachtsignaal.
Dit feromoon wordt ook waargenomen door de honingbijen. Wanneer ze dit feromoon waarnemen, verzamelen ze zich met honderden tegelijk bij een nestingang.
Eerst laten ze de hoornaar de korf betreden.
Zodra de hoornaar eenmaal binnen is, vormen de bijen een bal die de reuzenhoornaar geheel omsluit.
Deze bijenbal bestaat uit ongeveer 500 bijen.
De hoornaar kan zo niet meer weg.
Daarna beginnen de bijen met hun vleugelspieren te trillen om zo de temperatuur in de bal op te drijven tot ca. 47 graden.
Honingbijen verdragen deze temperatuur, maar de reuzenhoornaar kan hooguit 46 graden aan.
In de video hierboven kunt u zelf zien hoe dat in zijn werk gaat.
Aziatische hoornaar VS Imkers
Ondanks alle inspanningen om de aziatische hoornaar op te sporen en vernietigen,zullen wij reëel moeten zijn dit niet gaat lukken.
Wij zullen er dan ook mee moeten leren leven.
Tijdens een les van de “ Vereinigung der Bestäubungsimker in Deutschland e.V.”, waar wij mee samenwerken is de vraag voorgelegd aan de cursisten, hoe zij daar met deze hoornaar omgaan.
Zij hebben enige ervaring omdat ze er al langer mee te maken hebben.
Onderstaand hun reactie.
In de zomer is er weinig hinder van deze hoornaars.
In de zomer is er voldoende aanwas van jonge bijen.
Het probleem begint in de herfst als de bijenvolken in gewinterd zijn en de bijen in de wintertros gaan.
Dan wordt het te koud en verdedigen de bijen de vliegopening niet meer.
Dan dringen deze hoornaars de kast binnen en veroorzaken grote onrust in de kast.
Door dan voor de vliegopening een stukje koninginnenrooster te plaatsen kunnen de hoornaars niet meer de kast binnendringen en is er geen onrust in het bijenvolk.
Dit eerst pas doen als het werkelijk noodzakelijk is en niet als er nog stuifmeel gehaald wordt.
Dan gaat veel stuifmeel verloren door het rooster.
Voorkom zo veel mogelijk wintersterfte onder de volken.
Ga al in een drachtloze periode (einde juli) een behandeling doen tegen de varroa.
Daarna in de herfst als ze in gewinterd zijn en wacht niet tot in december dan is het voor veel volken te laat.
Met dank aan Gerard Hollander.
De impact op de insectenpopulatie
De Aziatische hoornaar (Vespa velutina) is een invasieve exoot die een ernstige bedreiging vormt voor onze insectenpopulatie.
Deze roofzuchtige wesp jaagt actief op honingbijen, maar ook op wilde bijen en hommels.
Door langdurig voor bijenkasten te blijven hangen, vangen Aziatische hoornaars de bijen één voor één uit de lucht. Dit veroorzaakt grote stress in het bijenvolk, waardoor bijen hun kast niet meer durven te verlaten en uiteindelijk verzwakken.
Vooral imkers ondervinden hiervan grote schade.
Complete bijenvolken kunnen in korte tijd sterk in aantal afnemen of zelfs verloren gaan.
Eén enkel nest van de Aziatische hoornaar kan per seizoen tot wel 11 kilogram aan insecten verorberen, wat grote gevolgen heeft voor bestuiving, biodiversiteit en het ecosysteem.
In de video is te zien hoe een honingbij door een Aziatische hoornaar wordt ontleed.
Dit gedrag laat zien hoe efficiënt en meedogenloos deze invasieve soort jaagt, en maakt duidelijk welke impact de Aziatische hoornaar heeft op onze bijen en andere nuttige insecten.
